Món ăn quê của người Nam bộ – Phần 1

By | July 25, 2017

LTS: Sau khi in quyển Một mảnh tình riêng ghi chép về nhân tình thế thái, những cảm nhận rất tinh tế về sinh hoạt thường ngày trong đời sống xã hội, nhà văn Sơn Nam tiếp tục viết quyển Dạo chơi cũng nằm trong mạch văn… như thế. Được sự đồng ý của tác giả, chúng tôi xin lần lượt trích đăng những đoạn ngắn viết về nét sinh hoạt văn hóa độc đáo của Nam Bộ. Tựa về bài này do chúng tôi đặt.
Vài người tỏ ra sành điệu, từng thưởng thức cho rằng: đã là món địa phương, ít ra nó cũng được phổ biến trong thời gian tương đối dài và lan rộng qua xóm làng lân cận. Bày ra món ăn lạ, lắm khi chỉ vì nghèo túng rồi vận dụng xoay trở, tháo vát nhỏ bé, tạm thời. Hoặc dư giả, chán cao lương mỹ vị, bèn thử tìm vài cảm giác lạ, trở lại đời sống hồn nhiên, dân dã. Hoặc bày kiểu ăn uống lập dị, vui chơi trong chốc lát. Dường như đã qua rồi, cái thú vui nướng con vịt với lửa rơm ngoài đồng, lấy đất sét bó trọn con vịt, còn lông lá, đốt lửa đến khi nứt ra, bao nhiêu lông vịt dính vào đất. Hoặc trước khi nướng cá lóc, thì gói trọn trong lá sen, để lấy mùi thơm. Ngó sen dùng làm rau, trộn gỏi, gẫm lại chẳng có gì độc đáo nhưng người ăn sung sướng: sen là món tinh khiết, gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn. Mùa nước lụt vùng đồng bằng, bông điên điển (cây điền thanh) nấu canh chua khá ngon, lại còn dưa chua bông điên điển. Ra khỏi đồng bằng, bông này dường như chẳng còn giá trị: mau héo, thêm vị đắng, vì vậy khó bán ra chợ, không phổ biến. Cá trê vàng nướng ăn với nước mắm gừng đã đành, nhưng kèm thêm đọt kèo – nèo (cù nèo to lá, còn gọi là tai tượng) thấy tươi mát, đậm đà. Cây môn nước mọc tràn đồng, ven bờ rạch lắm khi trở thành đặc sản, đậm đà hương vị. Hóc Môn, ngọn cùn của con rạch (hóc), đầy môn nước; Đồng Môn (vùng Long Thành) là cánh đồng hoang nhiều môn nước, phía miền Tây Nam Bộ, lắm nơi gọi Lung Môn, Xẻo Môn. Cắt về làm dưa chua, khá ngon, xào với thịt heo. Loài hoang dại, đụng đến mủ là gây ngứa ngáy khó chịu, gãi rách da. Tôi nghe nói thời chế độ cũ, vài thanh niên muốn gây tật để khỏi đi lính: làm đứt lóng tay bên mặt để không còn khả năng bóp cò súng, với thủ thuật lấy mủ môn nước thoa một vòng tròn quanh lóng tay. Lâu ngày, sưng vù lên, phải đến bệnh viện xin giải phẫu. Nghe nói chớ chưa từng thấy. Ăn phải có kỹ thuật: cắt cọng môn, không tước vỏ, nhờ vậy mau mềm khi nấu.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *